Birden fazla ülkede mal varlığı: Vasiyetnamemi kim hazırlar – ve hangi hukuk geçerlidir?
Tek bir irade. Birden fazla ülke. Birbiriyle uyumlu.
Kısaca
Avusturya’da yaşayan ve yurt dışında mal varlığı olan kişiye kural olarak Avusturya miras hukuku uygulanır – bunu AB Miras Tüzüğü belirler. Ancak Türkiye, İsviçre, Birleşik Krallık veya ABD gibi AB dışındaki devletler, özellikle kendi topraklarındaki taşınmazlara çoğu zaman kendi hukukunu uygular. Viyana’da daire, Türkiye’de ev: Çatışma en sık burada ortaya çıkar.
İradenizin her yerde geçerli olması için, ilgili her ülkenin hukuki durumunu dikkate alan ve hiçbir geri alma tuzağı içermeyen bir vasiyetname – veya birden fazla vasiyetname – gerekir. Viyana’daki Mag. Nevena Shotekova-Zöchling Hukuk Bürosu uluslararası vasiyetnameleri € 4.900’den itibaren sabit fiyatla, talep halinde iki dilli olarak ve dünya genelindeki ortak hukuk bürolarıyla birlikte hazırlar.
Güncelleme: 31 Ekim 2026 · Yazar: Mag. Nevena M. Shotekova-Zöchling, Viyana’da avukat
Bu durumu kim bilmez? Viyana’da bir daire, İsviçre’de bir hesap, Türkiye’de bir ev. Ve geceleri uyutmayan sorular: Vasiyetnamemi kim hazırlayacak? Nerede hangi hukuk geçerli? Ölümümden sonra çocuklarım birden fazla ülkede yıllarca her kuruş için kavga mı edecek?
İyi niyetle yazılmış pek çok vasiyetname tam da burada başarısız olur. Kötü yazıldıkları için değil, her ülkenin kendi kuralları olduğu – ve kimse bu kuralları birbiriyle uyumlu hale getirmediği için.
İçindekiler
Temel kurallar: Tek bir vasiyetname neden çoğu zaman yetmez?
AB: her şey için tek hukuk
AB Miras Tüzüğü, Danimarka ve İrlanda hariç tüm AB devletlerinde geçerlidir. Belirleyici olan son mutad meskendir (md. 21); ancak vatandaşı olduğunuz devletin hukukunu seçebilirsiniz (md. 22). Avrupa Veraset Belgesi tüm bu devletlerde hüküm doğurur.
AB dışında: kendi kuralları
Türkiye, İsviçre, Birleşik Krallık, ABD, Ukrayna ve Rusya kendi kanunlar ihtilafı kurallarını uygular – taşınmazlar için çoğunlukla bulundukları ülkenin hukukunu. Sonuç çoğu zaman terekenin bölünmesidir: Mal varlığınızın farklı kısımlarına farklı hukuklar uygulanır.
Saklı paylar ve vergiler
Kimin en az ne kadar alması gerektiği ülkeden ülkeye değişir. Avusturya 2008’den bu yana veraset vergisi almazken, diğer birçok devlet – kısmen düşük tutarlardan itibaren – veraset vergisi alır.
Geri alma tuzağı
Zararsız görünen „Önceki tüm vasiyetnamelerimi geri alıyorum“ cümlesi, diğer ülkedeki vasiyetnameyi istemeden ortadan kaldırabilir. Bu, birden fazla ülkede mal varlığı olduğunda en sık yapılan hatalardan biridir.
AB devletleri: Sizin ülkenizde hangi hukuk geçerli?
Almanya · AB
Viyana’da yaşıyorum ve Almanya’da bir dairem var – hangi hukuk geçerli?
Her iki devlet de AB Miras Tüzüğü’nü uygular. Son mutad meskeniniz Avusturya’daysa, tüm mal varlığınıza – Almanya’daki daire dahil – kural olarak Avusturya miras hukuku uygulanır. Alman tapu sicilinde mirasçılar adına tescil için Avrupa Veraset Belgesi yeterlidir.
Vergiye dikkat: Avusturya’da veraset vergisi yoktur, Almanya’da vardır. Almanya’daki taşınmazlar Almanya’da her zaman veraset vergisine tabidir; Alman vatandaşları Almanya’dan ayrıldıktan sonra da beş yıl boyunca tam mükellef olmaya devam eder. Almanya’da düzenlenmiş bir Berlin vasiyetnamesi (Berliner Testament), Avusturya’ya taşındıktan sonra gözden geçirilmelidir: Bağlayıcı olup olmadığı ve ne ölçüde bağladığı, ona hangi hukukun uygulanacağına bağlıdır.
İtalya · AB
İtalya’da yazlık ev – çiftler neye dikkat etmeli?
İtalya da AB Miras Tüzüğü’nü uygular. Bir özellik özellikle evli çiftleri ilgilendirir: İtalyan hukuku tek bir belgede ortak ve karşılıklı vasiyetnameleri (Codice civile md. 589) ve miras sözleşmelerini yasaklar. Bu nedenle İtalya’da mal varlığı olan çiftler için birbiriyle uyumlu iki ayrı vasiyetname çoğu zaman daha güvenli yoldur.
İtalya’da sıkı saklı paylar (legittima) ve veraset vergisi vardır: Eşler ve çocuklar, mirasçı başına € 1 milyonu aşan kısım için %4 öder. Veraset beyannamesi (dichiarazione di successione) on iki ay içinde verilmelidir.
Bulgaristan · AB
Bulgaristan’da ev, Viyana’da ikamet – hangi hukuk geçerli?
Bulgaristan AB Miras Tüzüğü’nü uygular. Mutad meskeniniz Avusturya’daysa kural olarak Avusturya miras hukuku uygulanır – ancak Bulgaristan vatandaşıysanız vasiyetnamede Bulgar hukukunu seçebilirsiniz. Bunun mantıklı olup olmadığı özellikle saklı paylara bağlıdır: Bulgar hukuku çocukları, eşleri ve anne babayı saklı pay (запазена част) yoluyla Avusturya hukukundan belirgin şekilde farklı korur.
Taşınmazın mirasçılar adına tescili için Bulgarcaya onaylı tercümeler gerekir; eşler ve çocuklar Bulgaristan’daki veraset vergisinden muaftır. Size Bulgarca danışmanlık veriyoruz.
Slovenya · AB
Slovenya’da mal varlığı – nelere dikkat edilmeli?
Slovenya AB Miras Tüzüğü’nü uygular. Slovenya’daki mal varlığı için, yetkili olduğu takdirde yerel mahkeme bir tereke işlemi yürütür; ancak Avrupa Veraset Belgesi ile taşınmazlar ve hesaplar Avusturya’daki işlem esas alınarak da devredilebilir. Birinci derece mirasçılar – eşler ve çocuklar – Slovenya’daki veraset vergisinden muaftır.
Slovakya · AB
Slovakya’da daire – ayrı bir vasiyetnameye ihtiyacım var mı?
Kural olarak hayır: Slovakya AB Miras Tüzüğü’nü uygular; Avusturya’da şekil bakımından geçerli bir vasiyetname tanınır. Slovakya’da tereke işlemini mahkeme komiseri sıfatıyla bir noter yürütür. Slovakya’da 2004’ten bu yana veraset vergisi yoktur.
Macaristan · AB
Balaton Gölü’nde ev – Macaristan’daki mal varlığı için ne geçerli?
Macaristan AB Miras Tüzüğü’nü uygular. Tereke işlemini (hagyatéki eljárás) bir Macar noter yürütür. Macaristan veraset vergisi alır, ancak eşler ile altsoy ve üstsoy hısımları muaftır. Taşınmazın gecikmeden mirasçılar adına tescil edilmesi için Macar tapu siciliyle titiz bir koordinasyon önemlidir.
AB dışındaki devletler: Sizin ülkenizde hangi hukuk geçerli?
Türkiye · AB üyesi değil
Türkiye’de ev, Viyana’da ikamet – hangi hukuk geçerli?
Çatışma en sık burada ortaya çıkar. Türkiye miras hukukunu vatandaşlığa bağlar (MÖHUK md. 20) – ancak Türkiye’deki taşınmazlara her zaman Türk hukuku uygulanır. Avusturya ise mutad meskene bağlanır. Dolayısıyla Viyana’da yaşayan bir Türk vatandaşı için iki devlet farklı şey söyler – meğer ki vasiyetnamesinde Türk hukukunu seçmiş olsun.
Türkiye’deki ev için her durumda Türk hukukundaki saklı pay, Türkiye’de alınacak veraset ilamı ve Türk veraset ve intikal vergisi geçerlidir. Her iki hukuk düzenini de dikkate alan bir vasiyetname, mirasçılara yıllar kazandırır. Size Türkçe danışmanlık veriyoruz ve Türkiye’deki ortak bir hukuk bürosuyla çalışıyoruz.
İsviçre · AB üyesi değil
İsviçre’de hesap veya daire – hangi hukuk geçerli?
İsviçre kendi uluslararası özel hukukunu (IPRG) uygular. Son olarak Avusturya’da yaşadıysanız, İsviçre kural olarak Avusturya’nın atıf yaptığı hukuku izler (IPRG md. 91). Yabancı makamlar İsviçre’deki mal varlığıyla ilgilenmezse İsviçre makamları kendileri harekete geçer (IPRG md. 88) – bu durumda terekenin bölünmesi tehlikesi doğar.
İsviçre bankaları hesapları ancak mirasçılık belgelendikten sonra serbest bırakır. İsviçre’deki taşınmazlar için kanton veraset vergisi doğar; eşler hemen her yerde, altsoy ise kantonların çoğunda muaftır. İsviçre’de 2023’ten bu yana yeni, daha küçük saklı paylar geçerlidir.
Birleşik Krallık · AB üyesi değil
Londra’da daire – Avusturya vasiyetnamem yeterli mi?
İngiltere ve Galler terekeyi böler: Taşınır mal varlığı için domicile esas alınır, İngiltere’deki taşınmazlara İngiliz hukuku uygulanır. İngiltere’deki mal varlığı için bir Grant of Probate gerekir – yabancı bir vasiyetnameyle bu çoğu zaman belirgin şekilde daha uzun sürer. Bu nedenle yalnızca Birleşik Krallık’taki mal varlığı için, Avusturya vasiyetnamesiyle tam olarak uyumlu ayrı bir İngiliz vasiyetnamesi yaygındır. İskoçya’nın kendi miras hukuku vardır.
İngiltere saklı pay tanımaz, ancak yakınların Inheritance (Provision for Family and Dependants) Act 1975 uyarınca talepleri olabilir. İngiliz veraset vergisi £ 325.000’lik muafiyet sınırının üzerinde %40’tır. Birleşik Krallık’taki mal varlığı her zaman vergiye tabidir; 6 Nisan 2025’ten bu yana dünya genelindeki mal varlığı için Birleşik Krallık’ta uzun süreli ikamet belirleyicidir (son 20 yılın 10’u). Büromuz British in Austria derneği tarafından tavsiye edilmektedir.
ABD · AB üyesi değil
ABD’de ev veya yatırım hesabı – mirasçılarım neyi bilmeli?
ABD’de her eyaletin kendi miras hukuku vardır. Taşınmazlara kural olarak bulundukları eyaletin hukuku uygulanır ve orada ayrı bir tereke işlemi (probate) gerekir. Avusturya’da geçerli el yazılı bir vasiyetname her eyalette kendiliğinden tanınmaz.
Vergi tuzağı: ABD vatandaşı olmayan ve ABD’de ikametgâhı bulunmayan kişiler için yalnızca US-$ 60.000’a kadar olan ABD varlıkları ABD tereke vergisinden (estate tax) muaftır – bunun üzerinde %40’a kadar vergi alınır. Avusturya ile ABD arasındaki veraset vergisi anlaşması bunu hafifletebilir ve incelenmelidir. ABD’de yaygın olan Living Trust’ların da Avusturya’da ikamet eden kişiler için kendine özgü sonuçları vardır.
Ukrayna · AB üyesi değil
Ukrayna’da daire – hangi hukuk geçerli?
Ukrayna kural olarak son ikametgâha bağlanır; vatandaşı olduğunuz devletin hukukunu seçebilirsiniz. Taşınmazlara bulundukları devletin hukuku uygulanır – Ukrayna’daki bir daireye dolayısıyla Ukrayna hukuku. Miras, altı ay içinde bir Ukraynalı noter nezdinde kabul edilmelidir.
Mevcut koşullarda vekâletnameler, siciller ve süreler özellikle dikkatle planlanmalıdır. Size Ukraynaca danışmanlık veriyoruz.
Rusya · AB üyesi değil
Rusya’da daire veya hesap – ne geçerli?
Rusya son ikametgâha bağlanır (Rusya Federasyonu Medeni Kanunu md. 1224), ancak taşınmazlara bulundukları devletin hukuku, yani Rusya’da tescilli taşınmazlara Rus hukuku uygulanır. Miras altı ay içinde bir Rus noter nezdinde kabul edilmelidir. Rusya belirli yakınları zorunlu pay (обязательная доля) yoluyla korur; veraset vergisi yoktur.
Yaptırımlar ve döviz kısıtlamaları, yurt dışındaki mirasçılara ödeme yapılmasını önemli ölçüde zorlaştırabilir. Size Rusça danışmanlık veriyoruz ve Rusya’daki ortak hukuk bürolarıyla çalışıyoruz.
Yabancı hukuka ilişkin bilgiler genel bir bakış sunar. Somut durumda hukuki durumu yerel ortak hukuk bürolarımızla birlikte inceliyoruz.
Tipik durumlar
Viyana’da daire, Antalya’da ev
Avusturya ve Türkiye uygulanacak hukuku farklı değerlendirir. Çözüm: vasiyetnamede hukuk seçimi ve ev için Türk saklı payını dikkate alan bir düzenleme – Viyana’daki ve İstanbul’daki çocuklar birbirine dava açmasın diye.
İtalya’da yazlık evi olan evli çift
Ortak bir vasiyetname İtalya’da caiz değildir. Çözüm: içerik bakımından birbiriyle uyumlu iki ayrı vasiyetname; İtalyan saklı payı ve İtalya’daki veraset beyannamesi gözetilerek.
Viyana’da yaşayan, Londra’da dairesi olan bir İngiliz
Avusturya’daki mal varlığı için bir Avusturya vasiyetnamesi, Birleşik Krallık’taki mal varlığı için bir İngiliz vasiyetnamesi – birbirini ortadan kaldırmayan geri alma hükümleriyle ve İngiliz veraset vergisi gözetilerek.
Sizin için neler yapıyoruz
Vasiyetnamenizi – ya da daha güvenliyse birden fazla vasiyetnameyi – dünya genelindeki mal varlığınız için hazırlıyoruz. Ve bunları, her ülkede tam olarak sizin iradeniz geçerli olacak şekilde birbiriyle uyumlu hale getiriyoruz.
- Durum tespiti: Neyin nerede olduğu, mirasçılarınızın kim olduğu, nerede yaşadıkları, hangi vatandaşlıkların bulunduğu.
- Her ülkede hukuki durumun incelenmesi: gerektiğinde dünya genelinde yerel ortak hukuk bürolarımız aracılığıyla.
- AB Miras Tüzüğü’ne göre hukuk seçimi, mümkün ve mantıklı olduğunda.
- Uyum: birbiriyle çelişmek yerine birbirini tamamlayan bir veya birden fazla vasiyetname – geri alma tuzakları olmadan.
- Talep halinde iki dilli: ortak tercümanlarımız aracılığıyla dünyadaki her dilde.
- ÖZTR’ye kayıt ve banka kasasında saklama – dahil.
- Talep halinde vasiyeti yerine getirme görevi: İradenizin tüm ülkelerde uygulanmasını sağlıyoruz.
Uluslararası vasiyetname
€ 4.900’den itibaren
KDV dahil · sabit fiyat · tüm ülkeler için tek muhatap · 48 saat içinde ilk değerlendirme (iş günlerinde)
Ücretsiz ilk görüşme için randevu alınSık sorulan sorular
Avusturya’da yaşıyor ve yurt dışında mal varlığım varsa hangi miras hukuku geçerlidir?
AB içinde, AB Miras Tüzüğü’ne göre kural olarak son mutad meskeninizin bulunduğu devletin hukuku geçerlidir – Avusturya’da ikamet ediyorsanız tüm mal varlığı için Avusturya hukuku. Bunun yerine vasiyetnamede vatandaşı olduğunuz devletin hukukunu seçebilirsiniz. Türkiye, İsviçre, Birleşik Krallık, ABD, Ukrayna veya Rusya gibi AB dışındaki devletler kendi kurallarını uygular; taşınmazlar için çoğunlukla bulundukları ülkenin hukukunu.
Tüm ülkeler için tek bir vasiyetname yeterli mi?
AB içinde çoğu zaman evet. AB dışındaki devletlerde – örneğin Türkiye, Birleşik Krallık veya ABD’de – mal varlığı varsa birden fazla vasiyetname çoğu zaman daha güvenlidir. Ancak bu durumda birbiriyle çelişmemeleri veya birbirini ortadan kaldırmamaları için tam olarak uyumlu olmaları gerekir.
İki vasiyetname birbiriyle çelişirse ne olur?
O zaman tam da kaçınmak istediğiniz şey olur: birden fazla ülkede, çoğu zaman yıllarca süren anlaşmazlık. Tipik örnek „Önceki tüm vasiyetnamelerimi geri alıyorum“ cümlesidir – diğer ülkedeki bir vasiyetnameyi istemeden ortadan kaldırabilir.
Avusturya’da yaşayan bir yabancı olarak kendi ülkemin hukukunu seçebilir miyim?
Evet. AB Miras Tüzüğü md. 22 uyarınca vasiyetnamede vatandaşı olduğunuz devletin hukukunu seçebilirsiniz – bu devlet AB dışında olsa bile, örneğin Türkiye, Ukrayna veya Rusya. Hukuk seçiminin mantıklı olup olmadığı özellikle saklı paylara ve yurt dışındaki mal varlığına bağlıdır.
Avusturya’da veraset vergisi var mı?
Hayır, 1 Ağustos 2008’den bu yana yok. Ancak Avusturya’daki bir taşınmaz miras kaldığında emlak edinme vergisi (Grunderwerbsteuer) doğar. Yurt dışındaki mal varlığı orada veraset vergisine tabi olabilir – örneğin Türkiye, Almanya, İtalya, İsviçre (kanton bazında), Birleşik Krallık veya ABD’de.
Avrupa Veraset Belgesi nedir?
Danimarka ve İrlanda hariç tüm AB devletlerinde ayrıca bir işleme gerek kalmadan tanınan bir mirasçılık belgesidir. Mirasçılar bununla taşınmazları tapu sicilinde adlarına tescil ettirebilir ve hesapları serbest bıraktırabilir. AB dışındaki devletlerde – örneğin Türkiye, İsviçre veya ABD’de – geçerli değildir.
Birden fazla ülkede mal varlığı olan bir vasiyetname için bana kim yardım eder?
En iyisi, tek tek vasiyetnamelerin birbirinden habersiz oluşmasına izin vermek yerine ilgili tüm ülkeleri koordine eden bir hukuk bürosu. Viyana’daki Mag. Nevena Shotekova-Zöchling Hukuk Bürosu uluslararası vasiyetnameleri sabit fiyatla hazırlar, Almanca, İngilizce, Bulgarca, Türkçe, Rusça ve Ukraynaca danışmanlık verir ve diğer ülkelerdeki hukuki durumu yerel ortak hukuk büroları aracılığıyla inceler.
Uluslararası bir vasiyetname ne kadar tutar?
KDV dahil € 4.900’den itibaren sabit fiyat; ilgili ülkelerin hukuki durumuyla uyum, Avusturya Merkezi Vasiyetname Sicili’ne (ÖZTR) kayıt ve banka kasasında saklama dahil. Talep halinde iki dilli.
Hukuki dayanaklar: AB Miras Tüzüğü (650/2012 sayılı AB Tüzüğü), özellikle md. 21, 22, 34 ve 62 vd. · Vasiyet tasarruflarının şekline uygulanacak hukuka ilişkin Lahey Sözleşmesi (1961) · Türkiye: MÖHUK md. 20 · İsviçre: IPRG md. 86–96 · Ukrayna: Uluslararası Özel Hukuk Kanunu md. 70–71 · Rusya: Medeni Kanun md. 1224 · İtalya: Codice civile md. 589.
Sizinle birlikte kokpitte oturuyor ve türbülans başladığında kumandayı devralıyoruz.

