Avusturya’da miras sözleşmesi: Kimler yapabilir, neyi bağlar ve ne tutar?

Miras sözleşmesiyle bir kişi, gelecekteki mirasını veya bunun bir kısmını başka bir kişiye vaat eder ve diğer kişi bu vaadi kabul eder (§ 1249 ABGB). Vasiyetnameden belirleyici farkı şudur: Vasiyetname, düzenleyenin ölümüne kadar her zaman geri alabileceği tek taraflı bir beyandır. Miras sözleşmesi ise bir sözleşmedir. Her iki tarafı da bağlar ve kural olarak ancak birlikte ortadan kaldırılabilir.

Avusturya miras hukukunda miras sözleşmesi en güçlü mirasçılık sebebidir (Berufungsgrund): Vasiyetnameden ve yasal mirasçılıktan (gesetzliche Erbfolge) önce gelir. Buna rağmen uygulamada nadirdir, çünkü yalnızca dar bir kişi çevresine açıktır ve sıkı bir şekil şartı gerektirir.

Miras sözleşmesi noter senedi olarak düzenlenmelidir – üstelik iki tanığın veya ikinci bir noterin katılımıyla. Ayrıca ölüme bağlı bir tasarrufun geçerlilik şartlarını da karşılamalıdır. Her iki taraf imzalamış olsa bile özel olarak yazılmış bir „miras sözleşmesi“, miras sözleşmesi olarak geçersizdir. En iyi ihtimalle vasiyetname olarak ayakta tutulabilir – ancak o zaman yeniden serbestçe geri alınabilir.

Noter, miras sözleşmesini Avusturya Merkezi Vasiyetname Sicili’ne (Österreichisches Zentrales Testamentsregister) kaydeder. Böylece ölümden sonra tereke işlemlerinde (Verlassenschaftsverfahren) kesin olarak bulunur.

Bizim rolümüz: Size danışmanlık yapıyor, sizinle birlikte uygun yapıyı geliştiriyor, içeriği hazırlıyor ve aile durumunuz, mal varlığınız ve gerektiğinde yabancı hukukla uyumlu hale getiriyoruz. Noter senedi olarak düzenlenmesi için bir noterle birlikte çalışıyoruz.

Terekenin tamamı üzerinde sözleşmeyle tasarruf edilemez. Bir miras sözleşmesi terekenin (Verlassenschaft) en fazla dörtte üçünü kapsar. Dörtte biri serbest ölüme bağlı tasarrufa açık kalmalıdır – üstelik „arınmış“ olarak, yani borçlardan ve saklı paylardan ari şekilde.

Bu serbest dörtte bire ne olacağına miras bırakan (Erblasser) kendisi karar verir: Bunun üzerinde bir vasiyetnameyle tasarruf edebilir – sözleşme tarafı lehine de. Bu nedenle birçok çift, dörtte üç üzerindeki miras sözleşmesini son dörtte bir için karşılıklı bir vasiyetnameyle birleştirir. Miras bırakan serbest dörtte bir üzerinde tasarruf etmemişse, bu kısım yasal mirasçılık kurallarına göre yasal mirasçılara geçer – otomatik olarak sözleşmeli mirasçıya değil.

Örnek: Mal varlığı € 800.000, borç yok. Sözleşmeyle en fazla € 600.000 bağlanabilir. € 200.000 üzerinde miras bırakan serbestçe tasarruf edebilmelidir.

Miras sözleşmesi evliliğe veya kayıtlı partnerliğe bağlıdır. Evlilik anlaşmalı olarak, kusursuz veya eşit kusurla boşanma ya da iptal yoluyla sona ererse, aksi kararlaştırılmadıkça evlilik sözleşmeleri (Ehepakte) – ve dolayısıyla miras sözleşmesi de – her iki taraf için sona erer (§ 1266 ABGB). Taraflardan birinin ağır basan kusuruyla boşanmada, kusursuz tarafın hakları saklı kalabilir.

Önerimiz: Boşanma, iptal veya ayrılık halinde neyin geçerli olacağını miras sözleşmesinde açıkça düzenleyin. Bu, özellikle evlilik artık yürümediğinde anlaşmazlıkları önler.

• Birlikte evet: Her iki sözleşme tarafı, miras sözleşmesini anlaşarak ortadan kaldırabilir veya değiştirebilir. Ortadan kaldırma noter senedi şeklini gerektirir.
• Tek taraflı hayır: Tek taraflı geri alma mümkün değildir. Miras sözleşmesiyle çelişen sonraki bir vasiyetname bu ölçüde hükümsüzdür.
• Serbest dörtte bir üzerinde: Burada herkes serbest kalır ve vasiyetnamesini her zaman değiştirebilir.

“Eşimin dairemizde kalabilmesini istiyorum.”

Bir adamın ilk evliliğinden iki çocuğu var ve ikinci kez evli. Kat mülkiyetine konu daire (Eigentumswohnung) yalnızca ona ait. Ölümünden sonra daireyi eşinin almasını istiyor – ve kimsenin bunu daha sonra tek taraflı olarak değiştirememesini, üçüncü kişilerin etkisi altında kendisinin bile. Miras sözleşmesi eşi güvence altına alır. Çocuklar saklı paylarını korudukları ve bunu para olarak talep edebildikleri için, eşin karşılaşabileceği tutarları önceden hesaplıyor ve çocukların tazminat karşılığında saklı paydan feragati veya konutta kullanım hakkı gibi alternatifleri inceliyoruz.

“Şirketi birlikte kurduk.”

Bir çift birlikte bir işletme yürütüyor; payların büyük kısmı eşlerden birinin mülkiyetinde. Miras sözleşmesi, hayatta kalan eşin payları almasını ve şirketi sürdürebilmesini sağlar. Ayrıca şirket sözleşmesi, halefiyet hükümleri ve çocukların saklı pay talepleri birbiriyle uyumlu hale getirilmelidir – aksi halde bir saklı pay şirketi tehlikeye atabilir.

“Evli değiliz – yine de mümkün mü?”

Birlikte yaşayan partnerler için miras sözleşmesi mümkün değildir. 2017’den bu yana birlikte yaşayan partnerlerin belirli şartlar altında olağanüstü miras hakkı (außerordentliches Erbrecht) vardır; ancak bu yalnızca başka yasal mirasçı bulunmadığında devreye girer. Daha güvenilir olanlar vasiyetname, geri almadan feragatli ölüme bağlı bağış veya – hayat planınıza uygunsa – evlilik ya da kayıtlı partnerlik ile birlikte miras sözleşmesidir.

Sınır ötesi durumlarda miras sözleşmesinin hüküm doğurup doğurmadığı Avrupa Miras Tüzüğü’ne (Europäische Erbrechtsverordnung) göre belirlenir. Kural olarak ölenin son mutad meskeninin bulunduğu devletin miras hukuku uygulanır. Ancak kişi vatandaşı olduğu devletin hukukunu seçebilir. Özellikle farklı vatandaşlıklara sahip veya birden fazla ülkede mal varlığı olan çiftlerde miras sözleşmesi açık bir hukuk seçimi içermelidir. Yurt dışındaki hukuki durumu yerel ortak hukuk bürolarımız aracılığıyla açıklığa kavuşturuyoruz. Bu konuda yurt dışında ikamet eden mirasçılar için hazırladığımız yazıyı da okuyabilirsiniz.

Bir miras sözleşmesi için iki maliyet kalemi ortaya çıkar: danışmanlık ve sözleşmenin hazırlanması ile noter tarafından düzenlenme masrafları. Noter masrafları noterlik tarifesine (Notariatstarif) göre belirlenir ve mal varlığının değerine bağlıdır. Hizmetimiz için size önceden bağlayıcı bir fiyat bildiriyor ve noterin teklifini sizin için alıyoruz – sürprizler olmadan.