Ana sayfa › Miras hukuku ve tereke işlemleri

Avusturya'da bir vasiyetnameye hangi sebeplerle, hangi sürede ve ne maliyetle itiraz edebilirim?

Yazar: Mag. Nevena Shotekova-Zöchling, Viyana'da avukat ve iflas idarecisi (Masseverwalter) · Eylül 2026 itibarıyla

Avusturya hukukuna göre bir vasiyetnameye şekil eksiklikleri (§§ 578 vd. ABGB), vasiyet ehliyetsizliği (Testierunfähigkeit, § 566 ABGB), zorlama, hile veya esaslı yanılma (§ 565 ABGB) ile sahtecilik hâlinde itiraz edilebilir. İtiraz, öğrenmeden itibaren üç yıl içinde, en geç ölümden 30 yıl sonra mahkemede ileri sürülmelidir (§ 1487a ABGB). Devam eden tereke işlemlerinde (Verlassenschaftsverfahren) bu, ayrı bir mirası kabul beyanı (Erbantrittserklärung) ve mirasçılık hakkına ilişkin yargılama (Verfahren über das Erbrecht) yoluyla yapılır.

Kısaca en önemlileri

Avusturya'da bir vasiyetnameye şekil eksikliği, vasiyet ehliyetsizliği, zorlama, hile, esaslı yanılma veya sahtecilik nedeniyle itiraz edilebilir.
İtiraz, öğrenmeden itibaren üç yıl içinde, en geç ölümden 30 yıl sonra mahkemede ileri sürülmelidir (§ 1487a ABGB); mirasçılara mektup yazmak yeterli değildir.
Devam eden tereke işlemlerinde itiraz, ayrı bir mirası kabul beyanı ve mirasçılık hakkına ilişkin yargılama yoluyla yapılır (§ 161 AußStrG).
Mirasçılık hakkına ilişkin yargılamada kaybeden taraf kural olarak karşı tarafın vekâlet masraflarını da öder (§ 185 AußStrG).
Çocuklar ve eş, vasiyetnamenin geçerliliğinden bağımsız olarak saklı pay hakkına sahiptir.

En önemli itiraz sebepleri

Şekil eksikliği: El yazılı vasiyetname (eigenhändiges Testament) tamamen miras bırakanın kendi eliyle yazılmış ve imzalanmış olmalıdır (§ 578 ABGB). El yazısıyla yazılmamış bir vasiyetname (fremdhändiges Testament) ise vasiyet edenin imzasını, belgenin son arzusunu içerdiğine dair el yazısıyla bir ekleme ile aynı anda hazır bulunan, bir ek ibareyle imza atan ve belgede kimlikleri anlaşılabilen üç tanığı gerektirir (§ 579 ABGB). Küçük hatalar bile vasiyetnameyi geçersiz kılabilir.

Vasiyet ehliyetsizliği: Vasiyetnameyi yaptığı sırada, örneğin ileri düzey demans nedeniyle, tasarrufunun anlamını kavrayamayan kişi geçerli olarak vasiyet edemez. Belirleyici olan, imza anındaki durumdur.

Zorlama, hile, yanılma: Son arzu zorlama, hile ve esaslı yanılmadan arınmış olarak açıklanmalıdır.

Sahtecilik: El yazısının gerçekliği konusunda şüphe varsa, bunu bir yazı bilirkişisi açıklığa kavuşturur.

İtiraz nasıl işler?

Tereke işlemleri devam ettiği sürece, mahkeme komiseri (Gerichtskommissär, noter) nezdinde kanuna veya daha önceki bir vasiyetnameye dayanan bir mirası kabul beyanında bulunursunuz. Mirası kabul beyanları birbiriyle çelişirse, tereke mahkemesi mirasçılık hakkına ilişkin yargılamada karar verir (§ 161 AußStrG). Mirasın mahkeme kararıyla mirasçılara devrinden (Einantwortung) sonra yalnızca miras sebebiyle istihkak davası (Erbschaftsklage) kalır (§ 823 ABGB).

Tipik deliller:

İtiraz sebebi	Deliller
Vasiyet ehliyetsizliği	Hastane kayıtları, bakım kayıtları, doktor raporları, psikiyatrik bilirkişi raporu
Sahtecilik	Karşılaştırma yazıları, yazı bilirkişisi raporu
Şekil eksikliği	Belgenin aslı, tanık ifadeleri
Zorlama, hile	Çevreden tanıklar, mesajlar, hesap hareketleri

Masraflar ve masraf riski

Tereke işlemlerinde kural olarak masrafların karşı taraftan tahsili söz konusu değildir; mirasçılık hakkına ilişkin yargılama bunun istisnasıdır (§ 185 AußStrG). Orada masrafların ödenmesi yargılamanın sonucuna göre belirlenir: Kaybeden taraf kural olarak karşı tarafın vekâlet masraflarını da öder. Buna, çoğu zaman dört haneli tutarlara ulaşan bilirkişi masrafları eklenir.

Önemli: Bir itiraz sürecinin sonucu ciddi bir şekilde önceden tahmin edilemez. Bu nedenle süreç başlatılmadan önce delil durumu ve masraf riski gerçekçi bir şekilde değerlendirilmelidir.

Alternatif: saklı pay

Çocuk veya eş olarak zaten saklı pay (Pflichtteil), yani yasal miras payının yarısı hakkına sahipsiniz (§ 759 ABGB). Bu hak, vasiyetnamenin geçerli olup olmadığından bağımsızdır. Çoğu zaman itirazı incelemek ve saklı payı süreyi koruyacak şekilde güvence altına almak mantıklıdır.

Sık sorulan sorular

Süreyi korumak için mirasçılara mektup yazmak yeterli mi?

Hayır. § 1487a ABGB mahkemede ileri sürmeyi gerektirir.

Vasiyetname geçersizse ne olur?

O zaman daha önceki geçerli bir vasiyetname veya yasal mirasçılık (gesetzliche Erbfolge) uygulanır.

Hastane kayıtlarını inceleyebilir miyim?

Yakınların ve mirasçıların otomatik bir inceleme hakkı yoktur, çünkü hekimlik sır saklama yükümlülüğü ölümden sonra da devam eder. Somut ve hukuken gerekçeli bir menfaat varsa – örneğin vasiyet ehliyetinin incelenmesi için – ölenin aksi yönde bilinen bir iradesi bulunmadıkça inceleme izni verilir; gerekirse mahkeme belgeleri celbedebilir.

Bir vasiyetnameden şüphe mi ediyorsunuz? Ücretsiz bir ilk görüşme ayarlayın – veya ErbrechtCheck hesaplayıcısı “Bana ne düşer?” ile her hâlükârda size hangi saklı payın düştüğünü kontrol edin.

İlk görüşme için randevu alın office@advokat-wien.at +43 1 34 601 71

Devamını okuyun

Bu makale Avusturya hukukuna genel bir bakış sunar ve somut durumunuza ilişkin hukuki danışmanlığın yerini tutmaz.