Bir konuşmanın gizlice kaydedilmesi: Kaydı kullanabilir miyim?

Yargılamada Co-Pilot’unuz
Mag. Nevena Shotekova-Zöchling
Viyana’da avukat · 16 yıllık hukuk pratiği · Medeni hukuk & iş hukuku
Kumanda sizde kalır, kararı siz verirsiniz. Biz yanınızda kokpitte oturuyor, rotayı ve göstergeleri biliyoruz – türbülans başladığında kumandayı devralıyoruz.
Kişinin kendi konuşmalarını veya üçüncü kişiler arasındaki konuşmaları kaydetmesi kural olarak yasaktır ve cezai yaptırıma tabidir. Yerleşik içtihada göre, yüz yüze bir konuşmanın veya bir telefon görüşmesinin konuşma muhatabının rızası olmadan ses kaydına alınması da kural olarak hukuka aykırıdır. Bu nedenle böyle bir kayıt ancak bir yargılamada kendini savunmak için vazgeçilmez görünüyorsa düşünülebilir.
Örneğin delil tespiti gibi bazı münferit durumlarda kayıt istisnai olarak haklı görülebilir; bu durumda her zaman somut olaya göre bir değerlendirme yapılmalıdır. Kayıtlar hiçbir zaman yargılama dışında yayımlanamaz veya kullanılamaz ve elverişli son araç olarak başvurulmalıdır. Öncesinde, örneğin tanık beyanları gibi diğer tüm delil teklifleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Sistematik ve gizli video veya konuşma gözetimi her zaman ağır bir hak ihlali teşkil eder; zira evlilik içi anlaşmazlıklar veya delil toplama da daha çok bir özel dedektifin görevlendirilmesiyle çözülmelidir. Bu nedenle evlilik içi tartışmaların sistematik olarak kaydedilmesi – özellikle çok kapsamlıysa – pekâlâ hukuka aykırı olabilir. Birçok evlilik çatışmasında bir dedektifin gözlemi, video veya konuşma gözetiminden daha haklı görülebilir.
Öte yandan kayıt yapanın meşru menfaati her zaman somut olayda değerlendirilmelidir:
- İki kişi arasındaki bir iş görüşmesinin konuşma muhatabının rızası olmadan ses kaydına alınması kural olarak hukuka aykırıdır.
- Ancak gizli bir telefon veya konuşma kaydının birebir dökümünün (transkript) bir mahkeme yargılamasında sunulması, menfaat değerlendirmesi yapılmaksızın caizdir.
- § 120 StGB (Avusturya Ceza Kanunu – Strafgesetzbuch) uyarınca ses kaydının erişilebilir kılınması veya yayımlanması cezalandırılır, ancak kaydın dökümünün kullanılması cezalandırılmaz.
- Örneğin delil tespiti amacıyla mahkemece yürütülen bir icra işlemi (Exekution) gibi bir resmi işlemin video ile kaydedilmesi caiz olur. Ancak videonun daha sonra örneğin „YouTube“ video platformunda yayımlanması, kamuoyunun güçlü bir bilgilenme ihtiyacı (icra memurunun yetkilerini aşma tehlikesi) bulunmadıkça hukuka aykırı olur.
- Sohbet kayıtlarının (örneğin „WhatsApp“ mesajlaşma servisinden) delil amacıyla iletilmesi, içinde hassas veriler bulunsa bile kural olarak caizdir.
Yüksek Mahkeme’nin (Oberster Gerichtshof – OGH) güncel bir kararında (OGH 21. 4. 2023, 8 ObA 18/23i), bankanın bir yönetim kurulu üyesi ile amiri arasında kendi yokluğunda geçen bir konuşmayı kaydetmek için ses kayıt fonksiyonu açık cep telefonunu masasında bırakan bir sekreterin derhal işten çıkarılması (Entlassung) onaylandı. OGH’nin görüşüne göre bu olayda çalışanın davranışı mahkemece cezalandırılabilir bir davranış bile teşkil ediyordu, çünkü üçüncü kişiler arasındaki bir konuşmayı gizlice kaydetmişti. Buna karşılık kendisinin bir başkasıyla yaptığı konuşmayı gizlice kaydetmiş olsaydı, ancak kaydın başkasına verilmesi cezalandırılabilir olurdu.
Bu nedenle, bu şekilde tasarlanan bir davranışın her zaman önceden hukuken incelettirilmesi veya bundan doğabilecek sonuçların düşünülmesi tavsiye edilir.
Devamını okuyun
Sık sorulan sorular
Avusturya’da bir konuşmayı gizlice kaydetmek serbest mi?
Kural olarak hayır. Yerleşik içtihada göre bir konuşmanın muhatabın rızası olmadan kaydedilmesi hukuka aykırıdır. Üçüncü kişiler arasındaki konuşmaların gizlice kaydedilmesi § 120 StGB uyarınca cezalandırılır.
Gizli bir kaydı mahkemede kullanabilir miyim?
Yalnızca istisnai olarak, örneğin delil tespiti için, somut olaydaki değerlendirmeden sonra ve son araç olarak. İçtihada göre birebir bir dökümün sunulması caizdir; ses kaydının kendisinin yayımlanması veya erişilebilir kılınması ise cezalandırılır.
WhatsApp sohbetlerini delil olarak sunabilir miyim?
Kural olarak evet, içinde hassas veriler bulunsa bile.
İş yerinde gizli bir kayıt işten çıkarmaya yol açabilir mi?
Evet. OGH, bir yönetim kurulu üyesi ile amiri arasındaki bir konuşmayı gizlice kaydeden bir sekreterin derhal işten çıkarılmasını onaylamıştır (OGH 8 ObA 18/23i).
Mag. Nevena Shotekova-Zöchling’in köşe yazısı, Viyana’da avukat; ilk olarak Almanca dilinde Austromatisierung 05/2023 sayısında yayımlanmıştır. İlk yayım tarihindeki hukuki durum – genel bilgilendirme, somut olay için hukuki danışmanlık değildir.
Delile mi ihtiyacınız var – hukuken güvenli şekilde?
Hangi delillerin caiz olduğunu önceden inceliyor ve yargılamada sizi temsil ediyoruz.
Talep gönderin+43 1 34 601 71