Kız kardeşime 20 yıl önce düğün hediyesi olarak bir arsa verildi. Şimdi babam öldü ve her şeyi “adil” şekilde 50:50 bölmemiz isteniyor. Bu adil mi?
Miras hukukunda yardımcı pilotunuz
Mag. Nevena Shotekova-Zöchling
Viyana’da avukat · 16 yıllık hukuk pratiği · Miras hukuku
Adil olan, eşit görünen değil; sonunda eşit olandır.
Artık kimsenin konuşmadığı arsa
Anne yıllar önce vefat etmiştir. Kız evlenirken babası ona bir arsa bağışlar. O dönemde ailenin durumu iyidir ve kimse ileriyi düşünmez.
Yirmi yıl geçer. Kızın evliliği çoktan sona ermiştir – arsa ise yerinde durmaktadır. Babanın ekonomik durumu ise artık iyi değildir; serveti yıldan yıla erir. Vefat ettiğinde geriye bunun yalnızca küçük bir kısmı kalmıştır.
Ve sonra kız kardeş kulağa çok makul gelen o cümleyi söyler: “Adil bölüşelim. Herkese yarı yarıya.”
Erkek kardeş bir şeylerin yanlış olduğunu hisseder. Haklıdır da.
50:50 ancak ikisi de aynı miktarı almışsa adildir. Kız kardeş payını 20 yıl önce zaten almıştır.
Bağışların mahsubu tam da bunun için vardır. Arsayı yeniden hesaba katar – tapuya değil, mirasın paylaşımına.
Ve sonuç şöyle oldu: Kız kardeş, bağışın mahsup edildiği hesabı görünce “adil 50:50” konusu hızla gündemden düştü. Sulh yapıldı – mahkemeye gitmeye bile gerek kalmadı. Erkek kardeş, kendisine gerçekten düşeni aldı.
Çıkarılacak ders: Daha önce bağış almış olan, payını çoğu zaman çoktan almıştır. Sadece mahsubu talep etmek gerekir.
Rakamlarla nasıl görünür?
Basitleştirilmiş rakamlarla bir örnek:
- Bugünkü tereke: € 100.000
- 20 yıl önce bağışlanan arsa: o zamanki değeri € 120.000, enflasyona göre güncellenmiş hâliyle bugün yaklaşık € 190.000
Mahsup olmadan – “adil” 50:50
Herkes € 50.000 alır. Böylece kız kardeşin toplamda € 240.000’i, erkek kardeşin € 50.000’i olur.
Mahsup ile
- Hesaben tereke: € 100.000 + € 190.000 = € 290.000
- Her çocuğa düşen: € 145.000
- Kız kardeş arsa ile zaten € 190.000 almıştır – payından fazlasını. Terekeden artık hiçbir şey almaz.
- Erkek kardeş € 100.000’in tamamını alır – 50:50’ye göre iki katı.
Kanun ne diyor?
- Miras payına mahsup (ABGB §§ 752 vd.): Ebeveynlerin bir çocuğa yaptığı bağışlar, başka bir çocuk talep ederse onun payına mahsup edilir. Zaman sınırı yoktur.
- Değerleme: Bağışın, bağış anındaki değeri esas alınır ve ölüm tarihine kadar enflasyona göre güncellenir. Arsanın bugün daha değerli ya da daha değersiz olması önemli değildir.
- Boşanma hiçbir şeyi değiştirmez. Kız kardeşin hâlâ evli olup olmadığı ya da arsayı satıp satmadığı önemsizdir. Önemli olan o zaman ne aldığıdır.
- Bağış kime yapıldı? Arsa kıza ve eşine verildiyse yalnızca onun payı dikkate alınır. Damadın yarısı üçüncü kişiye yapılmış bir bağıştır – ve ancak ölümden önceki son iki yıl içinde yapılmışsa hesaba katılır.
- İstisna: Baba mahsuptan açıkça muaf tutmuş olabilir. Bu, bağış sözleşmesinden veya bir ölüme bağlı tasarruftan anlaşılmalıdır. İlk olarak bu belgeleri inceleriz.
- Geriye neredeyse hiçbir şey kalmadıysa: Tereke saklı payı bile karşılamıyorsa, bağış alan kız kardeş aldıklarından eksik kalan kısmı ödemek zorunda kalabilir (ABGB § 789).
Şimdi ne yapmalısınız?
- Aceleyle kabul etmeyin. “Adil” bir 50:50 paylaşım hızla imzalanır – ve geri almak zordur.
- Mahsubu açıkça talep edin – miras sürecinde. Kendiliğinden gerçekleşmez.
- Belgeleri toplayın: tapu kaydı (geçmiş kayıtlar dahil), bağış sözleşmesi, devir tarihi, o zamanki değere ilişkin bilgiler.
Ailenizde mal varlığı daha sağlıkta paylaştırıldı mı?
Size gerçekte ne düştüğünü hesaplıyoruz. İş günlerinde 48 saat içinde ilk değerlendirme, ilk görüşme ücretsizdir.
Payımı hesaplatın+43 1 34 601 71